Tubergen als eerste wijk van het aardgas af!

//Tubergen als eerste wijk van het aardgas af!

Tubergen als eerste wijk van het aardgas af!

Bij binnenkomst ruikt het heerlijk in wijkcentrum De Baan. Er wordt druk gegeten en de sfeer is warm en hartelijk. Het wijkcentrum ligt verscholen tussen de karakteristieke woningen in de Koninginnebuurt in Haarlem-Zuid. Het is de avond dat Ajax speelt, maar dat belemmert de buurtbewoners niet om naar de informatiebijeenkomst te komen. Hoe moeten we van het aardgas af en wat gaat dat ons kosten? Dat zijn de vragen die de genodigden graag beantwoord zien.

Koningin Duurzaam

Ruthger Smit – voorzitter van de wijkraad Koningin Duurzaam – trapt af. “Twee jaar geleden hadden we het met elkaar nog over zonnepanelen, maar nu worden we geconfronteerd met het aardgasvraagstuk.“ De wijkraad zet zich in voor kennisvergaring en kennisdeling en bemiddelt bij initiatieven. “Hoe kan onze wijk minder afhankelijk worden van fossiele brandstoffen en het energiegebruik terugbrengen?” De techniek staat weliswaar nog in de kinderschoenen en de kosten zijn nog onduidelijk, maar er zijn wel subsidies en initiatieven. “We waren dan ook blij verrast met het onderzoek naar Tubergen door de Huizenaanpak.”

Tubergen als eerste wijk van het aardgas af

Een impressie van de informatiebijeenkomst.

De Huizenaanpak

Dat was een leuk een-tweetje tussen Ruthger en Marijke Gantvoort, bewoner van de Koninginnebuurt, architect en aangesloten bij de Huizenaanpak. “De kracht van de Huizenaanpak is dat we samenwerken, kennis delen en met deze gedeelde kennis een beter product voor de woningeigenaar maken.” De Huizenaanpak heeft voor elk huishouden een duurzame oplossing voor de toekomst, zo ook voor de jaren ’90 woningen in Tubergen.

De wijk Tubergen kan gasloos!

Tubergen is een overzichtelijke wijk met een sterke sociale cohesie. De woningen zijn allemaal gebouwd in 1988 en hebben energielabel C of D. Het verschil zit hem in de maatregelen die huiseigenaren zelf hebben getroffen. Over het algemeen zijn de woningen matig geïsoleerd. De gasleidingen in Tubergen zijn inmiddels gedateerd en dienen op niet al te lange termijn te worden vervangen. Dit zou een aanleiding kunnen zijn om de wijk van het aardgas af te halen.

De woningen in Tubergen.

De woningen in Tubergen.

Het onderzoek

In het onderzoek zijn 4 verschillende type woningen onderzocht. Over het algemeen zijn de vloeren goed geïsoleerd. De kozijnen zijn matig tot slecht geïsoleerd en hebben kieren. De beglazing is van 1990 en gedateerd. Glas dat ouder is dan 20 jaar, verliest zijn isolatiewaarde. Ook de spouwmuurisolatie is matig. Het steenwol achter de gevelpanelen is niet meer van goede kwaliteit. Als isolatiemateriaal vochtig wordt, isoleert het niet meer.

Blowerdoortest

Er zijn blowerdoortesten uitgevoerd. Tijdens een blowerdoortest wordt er in de voordeur een element geplaatst met een ventilator. De ventilatieroosters worden dichtgezet. Er wordt lucht door het huis geblazen. Aan de meting wordt een waarde toegekend en daarmee wordt inzicht verkregen in het weglekken van de lucht. De lucht die door de kieren van de woning naar buiten stroomt, betekent warmteverlies. Door kierdichting in de woningen, kan het warmteverlies al voor de helft worden teruggebracht.

Marijke pauzeert even en kijkt aandachtig naar het publiek. “Het is eigenlijk heel eenvoudig. Je wilt het energieverbruik zoveel mogelijk terugdringen, zelf energie opwekken en dan voor het overblijvende gedeelte gebruik maken van energie uit het net.”

Isoleren, ventileren en installatietechniek

Het gaat om het terugbrengen van de warmtevraag door goede isolatie, het toepassen van goede ventilatie zodat er geen schimmels ontstaan en de lucht gezond blijft, en het zelf opwekken van energie voor het verwarmen van het tapwater en de warmteopslag. Kortom: isolatie, dan ventilatie met warmteterugwinning en tot slot de installatietechniek.

“Als iedereen hieraan meedoet kunnen we echt gigantische stappen zetten.”

De uitdaging

Veel van de woningen in Tubergen hebben een pui uit 1990/1995 met slecht isolerende beglazing. Een nieuwe pui met HR++ glas en kierdichting levert al een flinke besparing op. De standaard aanwezige ventilatie box zuigt de warmte af vanuit de keuken en de badkamer. De warmte gaat zo via de pijp naar buiten. “Daar zou je een ventilatieoplossing kunnen plaatsen die de warmte terugwint en verse buitenlucht aanzuigt, voorverwarmt en dan afgeeft aan de woonruimte.” Ook bij de panelen boven de ramen en de dakaansluiting (bij de dakkapel) lekt warme lucht weg.

De achterzijde van een woning in Tubergen

De oplossing

Voor de verwarming zou een warmtepomp i.c.m. een afgifte systeem op lage temperatuur en een buffervat van 50 liter uitkomst bieden. Vloerverwarming met water van 30 graden werkt heel goed. “Maar waarom zou ik mijn parketvloer eruit halen om vloerverwarming te plaatsen?” vraagt Marijke zich hardop af. Als de vloer aangepakt gaat worden dan is dit een hele mooie maatregel om mee te nemen. Kan dat niet, dan is het alternatief om laag temperatuur convectoren op te hangen in plaats van de huidige radiatoren.

Hoe zijn de voorgestelde maatregelen tot stand gekomen?

In het onderzoek is berekend hoe de woningen stapsgewijs van het aardgas af kunnen komen. Bij elke stap is gekeken naar hoeveel energie er wordt bespaard. Er is gekeken naar de meterstand en naar het energieverbruik als alle maatregelen toegepast worden. “In het voorbeeld van de Soestdijkstraat A, zie je dat dat de verwarmingsvraag van 100 naar 10 is gegaan. De opgewekte elektriciteit is bijna de helft van wat er nodig is. Dat is nog niet volledig energieneutraal, maar wel heel zuinig en aardgasvrij.” All-Electric heeft de toekomst.

Conclusie

Begin met de verbetering van de isolatie door betere beglazing, kierendichting en het vervangen van geïsoleerde schuifpuien. Bereid de woning voor op lage temperatuur-verwarming. Voeg een ventilatie-unit met warmteterugwinning toe. Als dat allemaal is gebeurd is de laatste stap om een warmtepomp te installeren. Een warmtepomp heeft een binnen-en buitendeel. Voor het buitendeel zijn verschillen mogelijkheden. De meest aantrekkelijke oplossing lijkt nu om als buitenunit voor PV-T panelen te kiezen. Deze panelen maken geen lawaai en wekken tegelijkertijd elektriciteit en warmwater op. Van belang is ook het plaatsen van een buffervat, voor warm-tapwater.

Kosten en financiering.

De indicatie van het totale pakket ligt tussen de € 20.000 – € 35.000. Dat is een heel goede prijs / kwaliteit verhouding en de aangesloten bedrijven in de Huizenaanpak bieden garantie. Hoe meer mensen er meedoen, hoe hoger de korting. Een woning anno nu is voorbereid op de toekomst. Om deze voorbereiding mede mogelijk te maken is er via de gemeente een duurzaamheidslening van € 25.000 tegen 1,6% rente beschikbaar.

De aanpak en planning

Er is gekozen voor een projectmatige uitvoer in de wijk. Dat betekent dat de woningen per blok kunnen worden aangepakt. “Het is nodig om op een andere manier naar de uitvoering te kijken. De energietransitie betekent een enorme opgave en we komen handen tekort. Als we ons anders organiseren, kunnen we sneller werken en dat levert ook een kostenbesparing op.” Vertelt Jeroen van der Molen, aangesloten bij de Huizenaanpak.

In november komt er een website met alle informatie over het project. Er wordt vervolgens een interesse-uitvraag middels een brief. Wie overtuigd is, kan zich inschrijven en ontvangt een offerte.

“Er is een technologie. Er is een plan. U kunt aan de slag.” Voor Ernest – aangesloten bij de wijkraad en bewoner van Tubergen- is het duidelijk en hij stelt voor om de informatiebijeenkomst af te ronden. Dat gebeurt, maar niet voordat Ruthger meedeelt dat de derde helft in de Johan Cruijff Arena is begonnen. Ajax heeft overtuigend met 3-0 gewonnen van de Grieken. De stemming is euforisch.

Meer informatie

De wijkraad zal de informatie delen met de bewonerscommissie o.a. op een bijeenkomst op 22 september 2018. De presentatie is ook als download beschikbaar: Tubergen-als-eerste-wijk-van-het-aardgas-af-de-Huizenaanpak-19-september-2018. Voor meer informatie kan contact opgenomen worden met de Huizenaanpak via tel: 085 – 222 0420 of e-mail: info@huizenaanpak.nl of maak een afspraak in de showroom.

Veelgestelde vragen

Hoe zit het nou met die warmtepomp? Hoe groot is deze, maakt hij geluid en wat is het verschil met een zonneboiler?2018-09-21T15:23:05+00:00

Allereerst bestaat een warmtepomp uit 2 delen. Het binnendeel van een warmtepomp is een compressor die draait op stroom (zoals een vriezer). Het buitendeel van de warmtepomp onttrekt warmte uit de buitenlucht of uit water. Beide warmtepompsystemen hebben veel elektriciteit nodig. Daarom is het zelf opwekken van stroom daarbij een goede keuze. Een binnendeel van de warmtepomp is ongeveer zo groot als een koel-vries-combinatie en maakt niet veel geluid. Het buitendeel kan een draaiend deel hebben, en dat maakt altijd geluid, de een meer dan de ander. Een geluidloze optie is warmte uit een T-paneel, een paneel dat warmte uit de buitenlucht haalt middels convectie. Er bestaan panelen die zowel stroom opwekken als warm water genereren. Dit noemen we PV-T panelen.

Het verschil met een zonneboiler is dat een zonneboiler alleen warm water genereert. Beiden maken gebruik van een buffervat om het warme water in op te slaan. Om alle technische installaties te bekijken, kun je een afspraak maken in de showroom.

Wat als je een bad hebt? Heb je dan een groter buffervat nodig?2018-09-21T15:32:25+00:00

Ja, een bad gebruikt meer water dan een douche. Uiteraard is dit afhankelijk van het gebruik. Wel zou je warmterugwinning kunnen toepassen bij de leidingen. Dat betekent dat het warme water dat door je afvoer stroomt middels een warmtewisselaar de warmte teruggeeft aan het schone koude water dat naar de douche wordt geleid. Hierdoor hoef je minder warm water bij te mengen. Een thermostaat kraan is daarbij wel nodig.

Kun je ook alleen stap 1 doen?2018-09-21T15:36:29+00:00

Ja, dat kan.

Onze schuifpui is slecht, maar onze ketel kan nog wel mee. Kunnen we stapsgewijs aan de slag?2018-09-21T15:37:55+00:00

Ja, dat kan.

Van het aardgas af? Hoe zit het eigenlijk met waterstof? Worden de gasleidingen in de toekomst niet voor iets anders gebruikt?2018-09-21T15:40:39+00:00

Het eerlijke verhaal is dat we niet weten hoe het zal gaan met de gasinfrastructuur. Misschien kan er wel warm water doorheen stromen om de huizen te verwarmen. Misschien stappen we over op waterstof. Het punt is dat er nu nog geen oplossingen zijn en dat we allemaal aan de slag moeten, willen we onze huizen en onze leefomgeving toekomstbestendig houden. Wat we wel weten is dat de gasprijs sterk zal gaan stijgen. Daarom is het slim om je gasverbruik terug te brengen en uiteindelijk zelf energie op te wekken.

En biomassa? Zoals een pelletkachel. Is dat een oplossing?2018-09-21T15:43:05+00:00

In dichtbevolkte gebieden moet je biomassa eigenlijk niet willen. Er worden wel veel deeltjes uitgefilterd, maar uiteindelijk is het toch fijnstof. En bomen.

Hoe gaat het met de VvE’s?2018-09-21T15:44:51+00:00

De Huizenaanpak heeft ook een oplossing voor Vereniging van Eigenaren (VvE’s). Dat team biedt ondersteuning bij het verduurzamingsvraagstuk, financiering en bewonerscommunicatie.

Een gezamenlijk warmtenetwerk in de wijk. Is dat een oplossing?2018-09-21T15:47:29+00:00

Dat betekent dat je een heel ingewikkelde juridische constructie moet opzetten. Je wordt een energieproductiemaatschappij. Dat kan natuurlijk, maar het is niet zeker dat het lukt met zoveel verschillende partijen in het proces en heeft verstrekkende gevolgen. Zelfs op het gebied van hypotheekverstrekkende partijen. Een gezamenlijk warmtenetwerk als VvE is wel een oplossing. Als Vereniging van Eigenaar is de juridische constructie al aanwezig en dat maakt het kader eenvoudiger.

Hoe werkt het dan met het zonnepanelencollectief in het Ramplaankwartier? Daar zijn ze nu toch ook bezig met een warmtenetwerk?2018-09-21T15:49:00+00:00

Gezamenlijke zonnestroomdaken zoals het Ramplaankwartier of Kennemer Energie dat doet, gaat op basis van de postcoderoos. Er wordt een coöperatie opgezet, een stichting opgericht en een bestuur aangesteld. Deze infrastructuur is al een tijd aanwezig en daar wordt nu op voort geborduurd. Ook de gemeente Haarlem werkt hieraan mee. Gezamenlijk met de bewoners, de TU Delft en Liander doen zij onderzoek naar alternatieven naast geothermie in de wijk. Het kan zijn dat geothermie niet de oplossing is en dan is een warmtenetwerk een goed alternatief.

By |2018-09-21T15:57:16+00:00september 21st, 2018|Nieuws|0 Comments

About the Author:

Leave A Comment